ၽုၺ်ႇၼမ်ႉမၼ်းသီႇလီႇၵူၼ်ႇ ဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ
-
01-ၼမ်ႉမၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉ: ၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉ မၼ်းၸပ်းၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး ၽိုၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၼႂ်းၵႄႈ ၶိူင်ႈယၢင် လႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၼုင်ႈဝႆ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်း လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ (မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶွင် ပိတ်ႉသတၼ်ႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။- လွင်ႈၼိမ်သဝ်းထၢတ်ႈ : မၼ်းၸၢင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ တၢင်းမႆႈလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ထၢတ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ် (မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉ၊ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ဢႄႇလ်ၵႃႇလီႇ) သေ ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ယၢင်ယၢင် တီႈလွင်ႈၶူပ်းၵိၼ် လႄႈ ထိင်းသိမ်းလႆႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးတူဝ်မၼ်း။ -
02- လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢေႇ:မၼ်းမီးလွင်ႈဢၢႆၼမ်ႉဢွၵ်ႇဢေႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈငဝ်းလၢႆးမႆႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းပိူင်မၼ်းသေ ပၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ႁိုင်ၼၢၼ်းလႄႈ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၵမ်းၵမ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး။-ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလၢႆလွင်ႈ:ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းမီးၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၾႆးၾႃႉ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇ) ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈႁေႈ (ႁႄႉၵင်ႈ ႁေႈ တီႈၼမ်ႉ လႄႈ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ) လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁေႈဢွၵ်ႇ ၽွင် (ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽွင်) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
-
01- ၼမ်ႉမၼ်းဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ : မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း လႄႈ လွင်ႈမႆႈ ယွမ်းလူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢဝ် ယၢင်ယၢင် သီႇလီႇၵူၼ်ႇ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉလႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလိူဝ်မႃး။-လွင်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇၸုတုမ်ၵၼ်:မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၸပ်းၵၼ် လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ယွမ်းလူင်းသေ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇ ၵမ်ႉယၼ် လႄႈ တင်ႈၶိူင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၸုတုမ် တိူဝ်းတွၼ်းမႃး။ - 02- ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၸပ်းၸပ်း :မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢဝ် ယၢင်ယၢင် သီႇလီႇၵူၼ်ႇ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁႂ်ႈၸပ်းၸွမ်း ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇဢၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ၊-လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ လႄႈ လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း :ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၾႆးၾႃႉၸိုမ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁေႈၼၼ်ႉသေ ၶႂၢၵ်ႈပၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း။
- 01- ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသုင် -လူၺ်ႈၵႃႈၶၼ်ဢေႇလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ (ၶူၼ်းၶဝ်းတႃႇႁႂ်ႈၸပ်းၵၼ်) မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်။- ႁႅင်းယႂ်ႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ : မၼ်းၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း ၶူဝ်းၶွင်ယၢင်လၢႆလၢႆဢၼ်သေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ၵႆႉႁဵတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊
ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈ 1 ။
- 01- ငဝ်းလၢႆး - လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ (ပၢမ်ႉၼမ်ႉ၊ ၶွမ်ႇပရႅတ်ႉသိူဝ်ႇ)၊- သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ မၼ်းၶၢမ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ လူမ်း၊
- 01- လၢႆးယူတ်းယႃ ဢွၼ်တၢင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽႅၼ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မူတ်းသႂ် ႁႂ်ႈဢမ်ႇမီး ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်။- ပိူင်လိူၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်း : လိူၵ်ႈဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်းသီႇလီႇၵူၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉႁဵတ်းဝႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ PXM-200 ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈလူဝ်ႇၼၼ်ႉ။- လွင်ႈၵုမ်းထိင်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ : ၼမ်ႉၼၵ်းၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းသီႇလီႇၵူၼ်ႇသေ ၶူၼ်းၶဝ်းၼိူဝ် ၶဵင်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်း ၸပ်းၵၼ် ၽဵင်ႇၽဵင်ႇသေ ႁႂ်ႈလႆႈ လွင်ႈၸိုမ်းၶဝ်ႈ လူၺ်ႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်း ၽိဝ်ၼႃႈ။(မၢႆတွင်း - ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တင်း ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် သီႇလီႇၵူၼ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉၸိုင် ၼမ်ႉမၼ်းသီႇလီႇၵူၼ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈမႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈ လွင်ႈၶူၼ်းၶဝ်းထၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇလိူဝ်။